KOSTİ KÖYÜ ÇEVRESİNDE BULUNAN ST. İLİYA YÖRESİ
Yöre, Kosti köyünün 2 km kuzyinde bulunur. Ulaşımı toprak yoldan sağlanır.
Koordinatlar: 42°03’30.94” K, 27°45’48.84” D; denizüstü yüksekliği 35 m.
KORUMA
1947. yılında ilam edilen St. İliya yöresi, yakın zamana kadar Doğa Anıtı kategorisinde Korunan Alan statüsünde idi. Şu an itibariyle Bulgaristan’ın Korunan Alanlar Kütüğünde kendi özel statüsüyle yer almamaktadır. Istranca Doğa Parkı’nın bir öğesidir ve Avrupa Ağı Natura 2000 kapsamında Kuşlar Direktifi gereği Istranca Korunan Alan kapsamına dahildir.
YERİN TANITIMI
Köyden 30 dakikalık yürüyüşle yöreye ulaşılır. Veleka Nehri yanından batı yönde gidilir. Kült koruda bulunan asırlık 14 Istranca meşesi çok erdemlidir – ayazmalı küçük kilise “St. İliya” bu yüzyıllık ağaçların arasına sığınmıştır.
Ağaçların hemen yakınında üstü kapalı piknik yeri bulunur.
Yöreye giden bir başka zevkli yürüyüş yolu daha vardır – Bılgari köyünden başlar ve Gospodova Dirya (Tanrı izi) isimli yöreden geçer.
Diğer doğa objeleri:
Kosti köyü bölgesinde Bulgaristan’ın en eski Rezervi olan “SİLKOSİA” REZERVİ (ayrı dosyası vardır) ve onun yanı sıra birkaç değerli doğal bölge bulunur.
42°05’21.46” K, 27°45’09.27” D denizüstü yüksekliği 289 m.
KORUNAN ALAN “GORNA ELENİTSA” (yüzölçümü 91.1 ha). Eskiden Silkosia Rezervinin tampon bölgesi olan bu yöre, 2007. yılında yapılan son kategori değişikliği ile Korunan Alan ilan edilmiştir.
42°05’21.46” K, 27°45’09.27” D; denizüstü yüksekliği 289 m.
KORUNAN ALAN “AĞAÇ FUNDASI (Erica arborea) DOĞAL SİTİ” (22.39 ha)
1973. yılında ilam edilmiştir. Kosti köyünün 4 km kuzeydoğusunda, Dyado Valço yöresinde bulunur. Kayalık şekilleri, ağaç fundası ve diğer nadide çalı ve ot türlerinin bulunduğu bu görkemli doğal habitatı korumur. Ağaç fundası, yaprak dökmeyen ve soyu tükenmekte olan bir çalı türüdür (eski jeolojik çağlardan bu yana muhafaza edilmiştir). Bulgaristan genelinde bir tek Istranca’da rastlanır. Bu yöre, tüm Istranca tepelerine doğru bakan manzaralarıyla da çok alımlıdır. Silkosia Rezervine yakındır ve ulaşımı kolaydır.
KORUNAN ALAN “KILKATA” (Baykuş) (18.9 ha)
1989. yılında ilam edilmiştir. Güneydoğu yönde, Veleka Nehrinin ve köyün hemen yakınında bulunur. Baykuş çiftinin yuvasını korumak amacıyla korunan alan ilam edilmiştir. Bu nedenle Korunan Alanın ismi “Buhala (yani Baykuş)” olarak da bilinir.
DOĞAL ANIT “MAHARATA”, Sarpia yöresi
1973. yılında ilam edilmiştir. Maharata Mağarası ve etrafında muhafaza edilen görkemli meşe ormanını dahil etmektedir. Bu mağaranın, Istranca Dağının en büyük mağarası olduğu bilinir. Fazla incelenmemiştir. Bir efsaneye göre, mağaradan gizli bir galeri Rezovska Nehrinin altından geçerek Türkiye’ye gitmketedir.
Istranca’nın mağaraları ziyarete açık değildir.
BAĞLANTILAR/LİNKLER/KAYNAKLAR
Istranca Doğa Parkı Turistik Rehberi – Istranca Doğa Parkı Müdürlüğü yayını, 2007
Bulgaristan’da Korunan Alanlar ve Korunan Bölgeler Kütüğü, Çevre ve Sular Bakanlığı
Istranca Doğa Parkı. Doğal zenginliği, arkeolojik mirası, manevi kültürü.
Yazarlar: Diko Patronov, Ivan Karayotov, Diyana Radoynova. Istranca Doğa Parkı Müdürlüğü, 1999.
