ATANASOVSKO GÖLÜ – „TOÇKATA” ve GEZİ TRENİ

„Toçkata”, Atanasovsko Gölünün Kuzey kısmındaki bend üzerinde, bariyerden 200 m mesafede ve Chernomoski Solnitsi AD şirketinin alçak yapılarının üst tarafında bulunmaktadır.  Kuzey Tuz Havuzlarına ulaşmak için Sarafovo istikametinde Burgas’dan çıkarak, gölün üstündeki yol kavşağından Tuz Havuzlarına doğru yönelip, gölün öbür tarafına ulaşmak için de yolun altından kuzey yöne (yani sola) yönelmek gerekir. Oradan asfalt yolu üzerinden  Chernomoski Solnitsi AD bariyerine ulaşılır.

Kendi aracınızla kolayca ulaşabileceğiniz bir yerdir. Şehiriçi toplu taşıma aracıyla, Rudnik köyüne giden 61 No lu otobüse binerek Toçkata yöresine oldukça yakın bir yerde inebilirsiniz (yol kavşağından sonra, üst tarafta).

Koordinatlar: 42°33'32.62” K, 27°29'17.85 D,  denizüstü yüksekliği 7 m

ATANASOVSKO GÖLÜ – „TOÇKATA” ve GEZİ TRENİ

KORUMA

Göç Yolu Via Pontica üzerinden geçen kuşları seyretmek için en eski ve en popüler Kuş Seyir yeridir. Her sonbahar mevsiminde dünyanın her yerinden hayvanseverler ve kuş tutkunları, beyaz leylekler, pembe pelikanlar, arı şahinleri ve orman kartalları v.s. türlerden oluşan devasa sürüleri  görmek için buraya toplanır. Via Pontica üzerinden (özellikle en yoğun göç döneminde) kuşların geçişini seyretmek müthiş ve unutulmaz bir duygudur.

“Toçkata” yöresinin bulunduğu yerden Yasaklı Doğa Rezervi Atanasovsko Gölüne bakan görkemli bir manzaraya açılır.

Yüzölçümü: 1074.5 ha

İlam edildiği belge: 601 No lu ve 12.08.1980 tarihli Emir;

Kategori değişikliği: 392 No ve 15.10.1999 tarihli Emir gereği; РД-1378 No ve 17.11.2003 tarihli Emir ile Yönetim Planı onaylanmıştır.

Uluslararası statüsü: Ramsar Bölgesi

Koruma amacı: Ülke ve Avrupa çapında yuvalayan, göçmen ve kışlayan kuşların; nadir rastlanan ve soyu tükenmekte olan türlerin korunması.

Rezervde müsade edilen faaliyetler:

1. Geleneksel tuz toplama tekniği ile bentlerin ve sudaki tuz içeriğinin kontrolü;

2. 30.07 – 01.04 döneminde bend ve kanalların tamirat işleri;

3. Kuşların yuvalamasını destekleyen faaliyetler;

4. Tilki, çakal, kokarca, sansar, rakın köpeği gibi yırtıcı memelilerin sayısını düzenleme faaliyetleri;

5. Azmak Dere’de inek ve koyunların otlaması;

6. 30 Temmuz tarihinden itibaren belirli yerlerden artemia toplamak;

7. Rezervin güneybatı kısmında şifalı çamur toplamak;

Yasal statüsü (kısmen veya tamamen):Kuşlar Direktifi gereği Korunan Bölge: Atanasovsko Gölü.

YERİN TANITIMI

Burgas şehrinin kuzeydoğu kısmında Bulgaristan’ın kuş cenneti olan Atanasovsko Gölü bulunmaktadır. Çok tuzlu bir kıyı gölü olan bu göl, Burgas-Varna yolu tarafından ikiye ayrılır. Kuzey kısmı Yasaklı Rezervdir, Güney kısmı ise daha sonra Korunan alan statüsü verilen tampon bölgesidir. Gölün etrafı bataklık bitkileriyle donanmış küçük su kaynakları ve kanal sistemi, kristalizatör ve etraflarındaki bend ve tatlısu kanalı ile çevrilidir. Gölün uzunluğu yaklaşık 9 km, genişliği 4.3 km, alanı ise yaklaşık 17 km² dir. Yerleşimi deniz seviyesinin 1.5 m altındadır ve bu nedenle çok hassastır.  Ortalama derinliği 30 cm dir.

Gölde rastlanan eşsiz kuş çeşitliliğini korumak adına 1980. yılında Kuzey kısmı Doğa Rezervi ilan edilmiştir. 1999. yılında kategori değişikliği yapılarak Yasaklı Rezerv statüsü verilmiştir. Rezervin tampon bölgesi olan Güney kısmı 2007. yılında “Burgaski Solnitsi (Burgas Tuz Havuzları)” adıyla Korunan Alan olarak kategorize edilmiştir.  Daha 1984. yılında Ramsar Bölgesi ilan edilmiştir. Aynı zamanda Natura 2000 Avrupa Ekolojik Ağı kapsamında Korunan Bölgedir. 

Atanasovsko Gölü Bölgesinde, Rezervde kışlayan, yuvalayan veya göç eden 316 kuş türü tespit edilmiştir (ülke genelinde rastlanan kuş türlerinin toplamı 423 dır). Bunlardan 14 kuş türü dünya çapında tehlike altında olan türlerdir: tepeli pelikan, kırmızı göğüslü kaz, küçük karabatak, pasbaş ördeği,  bıldırcın kılavuzu v.s.; 83 kuş türü Bulgaristan Kırmızı Kitabına dahil edilmiştir, 170 kuş türü ise Avrupa çapında doğa koruma önemi taşımaktadır. 

Yaz aylarında havuzlar yağmur kuşları ile doludur. Aralarında kolonileri çok sayılı olanlar kılıçgaga kuşları, cambaz ayaklığı ve sumrulardır. Burası, kara gagalı sumru, küçük karabaş martı ve gülen sumru kuşlarının ürediği tek yerdir.

Kış aylarında donmadığı için, suna, fiyu kuşu, kılkuyruk, yeşilbaş kuşu, tepeli pelikan v.s. gibi su kuşlarının kışlaması açısından Atansovsko Gölü uluslararası önem taşımaktadır.

Göl, Via Pontica isimli göç yolu üzerinde bulunmaktadır ve pelikan, kartal, delice, leylek gibi uçan kuşların göçü açısından Avrupa çapında önem taşımaktadır.

Atanasovsko Gölü, kuş sürülerinin yoğun olarak geçtiği bir yer olarak Avrupa’nın en önemli bölgelerinden biridir. Her ilkbahar ve sonbahar mevsiminde, görünmeyen gökyüzü “otoyolu” Via Pontica üzerinden milyonlarca kuş, kışladıkları yerden çoğalma yerlerine gitmek ve geri dönmek için binlerce kilometre kateder.  

Via Pontica latince “Karadeniz yolu” anlamına gelir ve bu ismi tâ Roma döneminden kalmıştır – o zamanlar bu yol Karadeniz çevresinden geçen eski bir Roma yoludur.  Günümüzde bu isim, Avrupa’da ikinci büyüklükte olan göç yolunun adıdır.  Bulgaristan’da bu yol Karadeniz kıyısının tamamından geçer. Kuşların büyük kısmı deniz kıyısına yakın veya birkaç kilometre içeri giden karaya göç eder, fakat göç ettikleri alanlar çoğu zaman  geniştir ve kuş sürüleri ülkenin yüzlerce kilometre içerisinde görülebilir.

„Toçkata” denilen yöre tuz havuzlarından birinin bendi üzerinde yükselen bir yerdir ve gökyüzünü ve yükseklikleri iyi görüş imkanı sağlayan iki Kuş Seyir Barınağı vardır.  Her sonbahar mevsimi onlarca kuş tutkunu burada toplanır, optik cihazlarını kurarlar, dürbün ve fotoğraf makinelerini alırlar ve gökyüzünü seyrederler. Önce beyaz leylekler yolculuğuna başlar, 10 Ağustos’a doğru büyük kaotik sürüleri göl üzerinde gökyüzünü kaplar. En yoğun ve en çok sayılı oldukları dönem genellikle Ağustos sonudur. Harika manzaraların seyri için yağmur sonrası günleri öneririz, o dönemde kuşlar çok aktiftir ve hakikaten dev sürüler görülebilir. Beyaz leylek popülasyonunun %70 den fazlası, pembe pelikan ve tepeli pelikan popülasyonlarının tamamı buradan geçer. Bunların yanı sıra arı şahini, doğan, küçük ve büyük orman kartalı, hatta akbaba gibi gündüz yırtıcı kuşların büyük kısmı buradan geçer.   

Toçkata bölgesi çevresindeki altyapının iyileştirilmesi sözkonusudur – bilgi levhaları, bentten Toçkata yöresine ulaşmak için merdiven ve parapet yapılacaktır. Bend altındaki çimenlik alana her yıl Bulgaristan’da Kuşları Koruma Teşkilatı’nın gönüllü gençlerinden oluşan grubu geleneksel kampını kurar. Bu kamp 20 yılı aşkın bir süredir Bulgaristan Kuşları Koruma Teşkilatı tarafından her yıl Ağustos ayında düzenlenir.

Turistleri Tuz Havuzlarından kuzeye, Atanaovsko Gölü Rezervi sınırlarına kadar taşıyacak olan turistik tren bu yaz tamir edilecektir. Bu gezi treni, turistleri tren durağının bulunduğu 7. pompa istasyonu yakınlığında bırakacaktır (koordinatlar: 42°34'25.2” K, 27°29'12.0” D). 1,5 m yüksekliğinde bir Kuş Seyir Platformu, merdiven ve parapet, piknik bölgesi inşa edilecektir ve bilgi levhaları koyulacaktır.

Bu konuya tarifleri

Proje: „Yeşil koridorlar – Burgas ve Kırklareli bölgesinde bulunan doğal, kültürel ve tarihi мirası popülerleştirme çalışması”. No РД-02-29-173/01.07.2011.

Türkiye - Bu web sitesi program IPA Sınır Ötesi İşbirliği Bulgaristan üzerinden Avrupa Birliği desteği ile hazırlanmıştır.Yayınların içeriği Belediyesi sorumluluğundadır ve hiçbir şekilde Avrupa Birliği veya Yönetim Otoritesi görüşlerini yansıtmaz.