STOİLOVO KÖYÜ – DOKUZAK ŞELALESİ – ISTRANCA ORMAN PATİKASI

Stoilovo köyü Burgas-Malko Tırnovo ana yolundan kuzey yönde 5 km mesafede, Malko Tırnovo şehrinden 9 km mesafede ve Burgas şehrinden 83 km mesafede bulunmaktadır; denizüstü yüksekliği 300 m.

Koordinatlar: 42°02’18.99” K, 27°31’00.55” D; denizüstü yüksekliği 320 m.

STOİLOVO KÖYÜ – DOKUZAK ŞELALESİ – ISTRANCA ORMAN PATİKASI

TARİHÇESİ

Stoilovo’nun Istranca’nın en eski köylerinden olduğu bilinmektedir. Eski öykülere göre yaklaşık 400 yıl önce Stoil Dede ve soyu buraya yerleşmiştir. Köyün ismi de oradan doğmuştur - buraya ilk yerleşen kişinin adını almıştır.

Köyün etrafında eski çağa ait izlere rastlanmaktadır: Trak Höyük Nekropolleri ve metalurjik faaliyet izleri bulunmuştur.

Stoilovo köyünde XVIII – XIX. yüzyıla ait eski evler muhafaza edilmiştir. Bunların arasında en çok dikkat toplayan Yanaki Koyuncuoğlu’nun evidir. Tavanları ve dolapları oymalı, iki katlı mimari anıt, XIX. yüzyılda Istranca’da bulunan en büyük köy evidir.  Maalesef günümüzde terkedilmiş ve yıkılmıştır.  

YERİN TANITIMI

01.02.2011 verilerine göre köyün nüfusu 66 kişidir.

Meçi Dere ve Veleka Nehrinin üstünde yüksek bir tepede yerleşmiştir. Köyden, yamaçlarında bulunan küçük köyleriyle Bosnensko Tepesine, Preobrazeni Anıtının bulunduğu Petrova Niva yöresine, Meçi Derenin sarp sağ kıyısında bulunan Sredoka Rezervi’nin asırlık meşe ormanlarına bakan  harika panoramalar görülür.

Veleka, Meçi Dere ve Mladejka Nehirlerinin birbirine olan yakınlığı ve nehir kıyılarında fındık ağacı bolluğu, köyde briçok kişinin sepetçi ustası olarak çalışması için uygun koşul sağlamıştır. Güney Karadeniz bölgesindeki balık ve kömür ocaklarına balık sepetleri, mangal kömürü, üzüm ve saman tedarik etemişlerdir.  Günümüzde de Istranca’da muhafaza edilen tek zanaattır.  

 

“ST. İLİYA” KİLİSESİ

XVII. yüzyılın sonunda inşa edilmiştir ve birkaç defa yenilenmiştir. Istranca’nın başka hiçbiryerinde rastlanmayan çapraz bir mimari planı (orjinal planı) vardır. Kilisede Sozopol İkona Ressamı Sokrat Georgiev’e ait “St. Mina” ve “St. Bogoroditsa (Meryem Ana)” ikonaları burada saklanır.

XVII. yüzyıla ait en eski sunak kapıları bu kilisededir.

Stoilovo çevresinde bulunan ilginç kiliseler:

  • „St. İliya” – doğu yönde köyün sonunda bulunur;
  • „St. Georgi” – batı yönde 4 km mesafede, Nivişte yöresinde bulunur;
  • “St. Kostadin” ikonostasları – köyün kuzeyinde 1 km mesafede bulunur;
  • „St. Troitsa (Kutsal Üçlü)” – kuzeydoğu yönde köyden 3 km mesafede bulunur;
  • Stoilovo Mağara Sığınağı “St. Marina” – güneydoğu yönde köyden 5 km mesafede bulunur.

 

 

DOĞAL OBJELER

SREDOKA REZERVİ

Istranca Doğa Parkı kapsamında bulunan beş Rezerv’den biridir.

Meçi Derenin alt akıntısı boyunca, sarp kuzey yamaçlarda yer almaktadır. Geniş asırlık meşe ormanları ve koruma altında bulunan nadide bitki türlerini korumak amacıyla kurulmuştur.

Istranca endemik türlerinden ateş dikeni, taflan ve büyük çiçekli binbirdelik otu bulunur. Koruma altında olan nadide türlerden sırımbağı, ayı üzümü v.s. izlenir. Rezervin orta bölgesinde bulunan büyük taflan siti, bazıları 6 m yükseklikte ve 10 cm çapında olan çoban püskülü grupları büyük muhafaza önemi taşımaktadır.

Sredoka Rezervi, çok sayıda açık alan, çayır ve otlakları olan Istranca’nın tek Rezervidir.

 

SREDOKA (Kayıt kodu: 50)

Kategori: Rezerv

Yüzölçümü: 607.8 ha

Bulunduğu yer:
İl: Burgas, İlçe: Malko Tırnovo, Köy/şehir: Malko Tırnovo şehri, Stoilovo köyü

İlam edildiği belge: 75 No lu ve 18.01.1989 tarihli Emir

Koruma amacı: Istranca’ya özgü orman ekosistemlerini korumak;

Faaliyet düzenlemeleri:

Aşağıda adı geçen faaliyetler dışında Rezervde her türlü faaliyet yasaktır:

1. Koruma;

2. Bilimsel amaçlı ziyaretler;

3. İnsanların işaretli patikalardan geçmesi; eğitim amacıyla bu patikalardan geçmesi;

4. Bilimsel amaçlar için ve başka bölgelerde çoğaltmak amacıyla tohum, yaban bitkiler ve hayvanlar almak: ekosistemlere hasar vermeyecek şekil, zaman ve miktarlarda yapılması şartıyla.

Yasal statüsü (tamamen veya kısmen):

1. Doğa Parkı: ISTRANCA

2. Kuşlar Direktifi gereği Korunan Bölge: Istranca

 

KORUNAN ALANDOKUZAK

Şelale koordinatları: 42°01’22.21” K, 27°30’08.87” D, denizüstü yüksekliği 251 m.

Dokuzak Deresinin yanındaki güzel karstik bölge, aynı ismi taşıyan küçük şelale ve kurumayan dokuz kaynağı dahil etmektedir. Dere kıyısında dinlenme yerleri ve balık tutmak için müsait yerler vardır.

Şelalenin hemen yanında ateş yakma yeri olan üstü kapalı bir alan vardır, ancak güzel doğal anıtlara bu kadar yakın mesafede piknik yerlerin bulunması tartışmalı bir konudur. Çoğu zaman şelaleyi görmek için gelen ziyaretçiler, burada Istranca için tipik olmayan müzikler dinleyerek eğlenen gürültülü gruplara rastlarlar.

Korunan Alan “Dokuzak”, dağçayı doğal sitini korumak amacıyla ilam edilmiştir. Çevrede dağılmış olan doğal sitlerden en yoğun bulunduğu doğal habitatı buradadır. Sunni çoğaltma denemeleri başarılı olmuştur, bu da yayılması ve zinde tutan çay olarak kullanılması için müsait koşullar yaratmıştır.

 

Kategori: Korunan Alan Dokuzak

Yüzölçümü: 5.0 ha

Bulunduğu yer:

İl: Burgas, İlçe: Malko Tırnovo, Köy/şehir: Malko Tırnovo şehri

İlam edildiği belge:

845 No lu ve 31.10.1991 tarihli Emir

Koruma amacı: Dağçayı doğal sitini korumak;

Faaliyet düzenlemeleri:

1. İnşaat çalışmaları ve yörenin doğal görünümünü ve su rejimini değiştirecek her türlü faaliyet yasaktır;

2. Dışardan bölge için tipik olmayan bitki ve hayvan türleri getirmek yasaktır;

3. Seyreltme amaçlı yapılan organize kesimler dışında ağaç kesimi yasaktır;

4.Her türlü evcil hayvanı otlatmak yasaktır;

5. Çoğalma döneminde kuşları huzursuz etmek, kuş yuvalarını bozmak, yumurtalarını ve yavrularını toplamak yasaktır;

6. Şifalı ot/bitki toplamak, çiçek toplamak, yaban bitkileri koparmak yasaktır.

Yasal statüsü (tamamen veya kısmen):

1. Doğa Parkı: ISTRANCA

2. Kuşlar Direktifi gereği Korunan Bölge: Istranca

 

ISTRANCA ORMAN PATİKASI

Yürüyüş halinde süresi 2.5 saattir.

42°01’19.30” K, 27°30’13.02” D; denizüstü yüksekliği 250 m.

Bu patika, Doğa Parkı kapsamında olan ilk yorumsal patikadır – biyoçeşitlilik hakkında enterasan bilgi içeren tabelalar ve modüller vardır. Doğa Parkı Müdürlüğü tarafından idare edilmektedir.

Dokuzak Şelalesine varmadan 200 m önce, Malko Tırnovo-Stoilovo yolunun sağından başlar. Başta eski bir orman yolu gibi başlar, karışık çam-meşe ormanından geçer. Normal tempoyla yaklaşık 5 dakika yürüdükten sonra yolun sol tarafında aşağıda “orman keskin nişancı” isimli bir oyun aracı monte edilmiştir. Bu oyun aracı, 7 ağaç ve çalı türünü tanıma fırsatı sunar.  15 dakika yürüdükten sonra ağaçkakanlar hakkında ayrıntılı bilgi alabilirsiniz ve ağaç gövdesine vuruş aralıklarını deneyebilirsiniz. Güzergah, yamaç üzerinden yukarı doğru devam eder ve çıplak bir tepeye varır, burada mantarlar hakkında bilgi içeren bir pano vardır. Patikanın sol tarafında bölgenin en yaşlı ağacı bulunur – 550 senelik macar meşesi. Ağacın yaklaşık 100 metre ötesinde, Sredoka Rezervi sınırında güzergah viraj yapar ve manzaraya açılan yüksek bir noktaya varır – buradan Bosnensko Tepesine ve yamaçlarında bulunan küçük köylere doğru harika bir panorama görülür.   Aynı yerde bir “orman ksilofonu” monte edilmiştir – çeşitli ağaç türlerinden yapılan bu enstrumanla “çalabilirsiniz”. Buradan güzergah kuzeye yönlenir ve yamaç yolundan aşağı doğru gider, yanlız asırlık ağaçlara rastlanan ormanlardan geçer.  Çam ormanına varır ve bu ormanın sonunda keskin bir virajla sağa saparak yoldan çıkar. En son bilgi panosunun yanından geçer ve karışık çam-meşe ormanından geçtikten sonra kuzeydoğu yöne Meçi Dereye doğru devam eder. Dere vadisine ulaştıktan sonra  derenin sağ kıyısından sola yukarı doğru, akıntıya ters yönde devam eder ve halat arabasının başladığı alana ulaşır. Burayı geçtikten hemen sonra nehrin içinden karşı tarafa geçilir. Bir orman patikasından yokuş yukarı gidilir, meşe ormanından ve kayalık arazilerden geçilir ve güzergahın son noktası olan Kukulyat yöresine ulaşılır -  köyün yakınında bulunan, Stoilovo köyüne götüren asfalt yola çıkılır. Başlangıç noktası olan şelaleye asfaşt yol üzerinden inilir.

Halat arabası, Istranca Doğa Parkı Müdürlüğüne önceden yapılan başvuru üzerine kullanılabilir.

Proje: „Yeşil koridorlar – Burgas ve Kırklareli bölgesinde bulunan doğal, kültürel ve tarihi мirası popülerleştirme çalışması”. No РД-02-29-173/01.07.2011.

Türkiye - Bu web sitesi program IPA Sınır Ötesi İşbirliği Bulgaristan üzerinden Avrupa Birliği desteği ile hazırlanmıştır.Yayınların içeriği Belediyesi sorumluluğundadır ve hiçbir şekilde Avrupa Birliği veya Yönetim Otoritesi görüşlerini yansıtmaz.