KOSTİ KÖYÜ

Kosti köyü, Tsarevo Belediyesi kapsamında, Burgas’a 90 km mesafede ve Malko Tırnovo yolunda Tsarevo şehrinin 25 km güneyindedir. Ana yolun 7 km-lik yol sapağından, oldukça kötü durumda olan bir asfalt yoldan gidilir. 

Koordinatlar: 42°03’32.42” K, 27°46’49.28” D; denizüstü yüksekliği 27 m.

KOSTİ KÖYÜ

TARİHÇESİ

Kosti köyü eskiden bir Yunan köyüdür. Efsaneye göre Kostas adında bir Yunan tüccarı tarafından kurulmuştur ve onun ismini almıştır.  Fakat bu hususta bir  efsane daha vadır – Istranca bölgesinde nestinar köylerinden biri olduğu için St. Konstantin’in ismini taşıdığı söylenir. En eski yazılı bulgular 1498. yılına aittir. 17. asırda Anhialo (Pomorie) kaazasının vergi kütüğünde de yer almaktadır. Kosti köyü, Agatopol (Ahtopol) nahiyesinin oniki köyünden biridir. 1828-29. yılında Rus-Türk savaşında “Yunan köyü” olarak anılmaktadır. 1878. yılından itibaren köy Osmanlı İmparatorluğu kapsamında kalmıştır ve yeni oluşan Malko Tırnovo kaazasına dahil edilmiştir. Köy nüfusu Yunanlılardan oluşmaktadır ve nestinarları ile meşhurdur. 

1903. yılında Preobrazeni Ayaklanmasında köyde 100 ev bulunur. Müttefikler arası savaştan sonra ve 20-nci yıllarda köy halkı Yunanistina göç etmiştir. Göç eden Yunanlıların yerine Kosti köyüne Doğu Trakya’dan Bulgarlar yerleşmiştir. Veleka vadisindeki müsait koşullar sayesinde Kırklareli bölgesinden gelen göçmenlerin ekonomik durumu hızla iyileşmiştir.  Bölgenin efsanevi bereketi, burada yetişen birçok ceviz ağaçları hakkındaki öykülerde yansıtılmıştır.  1926. yılında köyde 304 ev ve 1 328 nüfus bulunur, bunlardan 856-sı Doğu Trakya’dan gelen mültecilerdir.  Günümüzde köyün nüfusu 300 kişidir. 40-lı yılların sonunda ve 50-li yılların başında Kosti’yi Ahtopol’a bağlayan Ahtopol-Brodilovo-Kosti güzergahından geçerek deniz kıyısına orman malzemeleri taşıyan dar hattın (600 mm) son durağıdır.  Etkili olmadığı için 50-li yıllarda demonte edilmiştir. Turistik bir atraksiyon gibi plaj yapanları dağın derinliklerine bağlayan bir hat olarak tekrar reabilite edilmesi gündemdedir.

Nüfusu:01.02.2011 verilerine göre 249 kişidir.

YERİN TANITIMI

Veleka Nehrinin görkemli vadisinde bulunan köyün etrafı, asırlık ormanlarla kaplı dağ tepeleri ile çevrilidir.

Nehir kıyılarındaki sulak çayırlar ilkbahar mevsiminde Veleka Nehrinin taşan sularıyla kaplanır. Bu nehir taşmaları sonucunda köyün alçak kısmı sık sık su altında kalır.

Kosti çevresinde eski metalurjik faaliyet izleri bulunur. Köyün güneyinde büyük höyük nekropolü ve birkaç ayrı Trak höyüğü bulunur. Eski zamanlarda Kosti köyü, Malko Tırnovo-Vasiliko (Tsarevo) – Ahtopol yolu üzerindeki duraklardan biridir. 

Köyün çevresinde birçok küçük kilise vardır: ayazmalı “St. Petka” – köyün 1 km kuzeyinde; “St. Kostadin” – köyün 1.5 km batısında; “St. Georgi”  - köyün 4 km güneyinde, Odereto Yöresinde bulunan ayazmalı, yenilenmiş ahşap kilise; “St. Dimitar” – köyün 1 km batısında; “St. İliya” – köyün yaklaşık 2 km batısında; “St. Bogoroditsa (Meryem Ana)” – güneydoğu yönde 3 km mesafede bulunur.  

Kosti köyünün güneydoğusunda, St. Bogoroditsa (Meryem Ana) yöresinin yukarısında, yaklaşık 800 senelik  Istranca’nın en eski kayın ağacı bulunur.

Köy şenlikleri (cemaat toplantısı) St. İliya gününde düzenlenir.

Köyün büyük meydanından Veleka Nehri geçer. 2002. yılında, Istranca Doğa Parkı Müdürlüğü tarafından burada ilk Ormangülü Festivali düzenlenmiştir.

Günümüzde Kosti köyünde eski köylülere ait eski ahşap evler görülür, bu da köyü turistler için cazip bir yere dönüştürür. Bu tip ev mimarisi yanlızca üç köyde - eski Yunan köyleri olan Kosti, Brodilovo ve bugünkü Sinemorets köylerinde izlenir. Binalar geniş ve havadardır, iki katlıdır – aşağısı ahır, kaba meşe tahtalarıyla yapılmıştır, geniş tahta yatakları vardır, ancak pencereleri yoktur, bu nedenle çok karanlıktır ve hijyenik değildir. Çatıdan bir kiremitin yerini değiştirerek loş bir ışık sağlanmıştır.  

Istranca’nın en güzel köy kilisesi “St. St. Kiril ve Metodiy” kilisesidir – meydanın biraz kenarında, Kosti Orman Müdürlüğü binasının yakınında bulunur. XIX. yüzyılda Yani usta tarafından inşa edilmiştir. Yunanlılar köyden göç edinceye kadar “St. st. Konstantin ve Helena” ismini taşımıştır. Preobrazeni Ayaklanmasında neredeyse tamamen harap olmuştur. 1909. yılında tekrar yapılmış ve aydınlatılmıştır. Istranca’nın son oymacılarından biri olan Pandil tarafından oyulan gravürlü ikonostas dikkat çekmektedir. İkonostasdaki çoğu ikonalar ressam G. Poliksoidu ya aittir: ikisini 1883. ve 1901. yıllarında yapmıştır, çar ikonlarının 10 tanesini de İlinden-Preobrazeni Ayaklanmasından sonra 1909. yılında yapmıştır.   

“St. St. Kiril ve Metodiy” kilisesi üçlü, üç absidli bir kilisedir ve narteksi binanın genel genişliğinin dışına çıkar. Ahşap çan kulesi, narteksin güney kısmından yukarısına gider (1918. yıl). Bina, yontma taş ve harç ile inşa edilmiştir. Ortadaki ve kenar tavanlar ahşaptır. İkonostas ajurlu, açık arka plan üzerine işlenen gravürle süslenmiştir. Taht, minber ve parapetler de gravürle süslenmiştir.

Kosti köyü bölgesinde enteresan doğa objeleri ve nadide bitki türleri bulunur: Korunan Alan “Ağaç fundası (Erica arborea) nın doğal siti” (22.39 ha) bu bitki türünün habitatını korumak amacıyla ilam edilmiştir. Doğal anıt  “Maharata”(2.0 ha), birçok karstik şekilleri olan doğal mağarayı korumak amacıyla ilam edilmiştir. St. İliya kilisesinin yanında, aynı adı taşıyan yörede bulunan 14 asırlık ağaç – Istranca meşesinden oluşan koru. Korunan Alan “Kılkata” (18.6 ha), bayağı baykuş, alaca baykuş gibi nadide gece yırtıcı kuşlarının yuvalarını korumak amacıyla ilam edilmiştir.  Korunan Alan “Marina Nehri” (37.0 ha), bayağı porsuk, çoban püskülü, şifalı taflan gibi koruma altında bulunan nadide bitki türlerini muhafaza etmek amacıyla ilam edilmiştir.  

“Uzunbucak” Rezervi (Lopuşna) ve Bulgaristan’ın en eski Rezervi olan “Silkosia” Rezervi pek yakında bulunur. Burada nadide ve soyu tükenmekte olan türler koruma altındadır: daha sık rastlananlar arasında ateş dikeni, piren, ağaç fundası, sırımbağı, şifalı taflan, büyük çiçekli binbirdelik otu, ıspıt, ayı üzümü, çoban püskülü v.s. bulunur.

Veleka Nehir vadisinin Kosti köyü çevresindeki profili trapezyum şeklindedir, taban genişliği 200 metredir. Nehrin genişliği 10 m dir, derinliği ise 2 metreye kadar varır. Dibi kumludur. Veleka Nehrinde 24 balık türüne rastlanır: sazan, havuz balığı, yayın balığı, çapak balığı, kocaağız balığı, bıyıklı balık, kolyoz balığı, dere kayabalığı, havız balığı, levkit balığı, Pelacus cultratus, kızılgöz balığı, yılanbalığı, dere alabalığı v.s.

Proje: „Yeşil koridorlar – Burgas ve Kırklareli bölgesinde bulunan doğal, kültürel ve tarihi мirası popülerleştirme çalışması”. No РД-02-29-173/01.07.2011.

Türkiye - Bu web sitesi program IPA Sınır Ötesi İşbirliği Bulgaristan üzerinden Avrupa Birliği desteği ile hazırlanmıştır.Yayınların içeriği Belediyesi sorumluluğundadır ve hiçbir şekilde Avrupa Birliği veya Yönetim Otoritesi görüşlerini yansıtmaz.